Dagur íslenskrar náttúru - Unglingastig (8.- 10. bekkur)

Höfundur

Höfundur er Brynja Stefánsdóttir, verkefnastjóri Gáranna, brynja@geocamp.is

Markmið

Verkefnin eru hugsuð sem tenging við DÍN (Dag íslenskrar náttúru) og eru sett þannig upp að þau virki sem kveikja tengd náttúru og átthögum. Verkefnin eru stutt og einföld í notkun en með hverju fylgir hugmynd að hæfnviðmiði og hvernig má vinna áfram með verkefnið þegar inn er komið.

Aldurshópar

8. - 10. bekkur grunnskóla

Tímalengd

Verkefnið er stutt, um 40 mínútur ættu að duga, allt eftir hvernig hópurinn er samsettur og áhugi þeirra er.

Staðsetning

Hvar sem finna má nægilegt magn af tveimur ólíkum lausum náttúruefnum, til dæmis á skólalóð, í nærumhverfi eða á útinámssvæði.

1. Náttúran mætir manninum

Staðsetning: Skólalóð og nærumhverfi skólans

Markmið

Að nemendur skoði samspil náttúrulegs og manngerðs umhverfis og velti fyrir sér áhrifum mannlegra athafna á nærumhverfið.

Verkefnið

Finnið að minnsta kosti þrjá staði þar sem náttúrulegt og manngert umhverfi mætast. Við hvern stað ræðir hópurinn:

• Hvaða áhrif hefur maðurinn haft á náttúruna?
• Eru áhrifin jákvæð, neikvæð eða hvoru tveggja?

Lokaumræða / vangaveltur

Ræðið saman:

• Hvar sjáum við skýrust áhrif mannsins?
• Hver af þeim áhrifum sem við sjáum eru nauðsynleg og hver mætti minnka?
• Hvernig væri hægt að hanna nærumhverfið með meira tilliti til náttúrunnar?
• Hver ber ábyrgð á nærumhverfinu?

Framhald inni í stofu

Nemendur geta:

• flokkað dæmin í jákvæð og neikvæð áhrif,
• hannað tillögu að úrbót á einum stað,
• búið til stutta kynningu eða plakat,
• skoðað loftmyndir af svæðinu,
• rætt hvernig svæðið gæti þróast á næstu árum.

Hæfniviðmið – Náttúrugreinar

2. Finnið breytinguna

Staðsetning: Skólalóð eða nærumhverfi skólans

Markmið

Að nemendur æfi sig í að lesa í landslag og nærumhverfi og greina ummerki um breytingar.

Verkefnið

Finnið stað þar sem sjá má skýr merki um breytingar. Breytingin gæti tengst:

• veðrun,
• rofi,
• gróðri,
• vindi,
• vatni,
• frosti,
• sjó,
• mannlegum framkvæmdum.

Hópurinn svarar:

1. Hvað er að gerast hér?
2. Hvaða ferli eða kraftar gætu valdið breytingunni?
3. Hvernig gæti þessi staður litið út eftir 20 ár?

Lokaumræða / vangaveltur

Ræðið saman:

• Hvaða vísbendingar styðja skýringuna okkar?
• Er breytingin stöðug eða gerist hún aðeins við ákveðnar aðstæður?
• Hvað gæti hraðað eða hægt á henni?
• Getur maðurinn haft áhrif á þróunina?
• Hvernig gæti staðurinn litið út eftir 50 eða 100 ár?

Framhald inni í stofu

Nemendur geta:

• teiknað framtíðarmynd af staðnum,
• skrifað stutta vísindalega skýringu,
• leitað að eldri myndum af svæðinu,
• borið saman náttúrulegar og manngerðar breytingar,
• rannsakað eitt ferli nánar, t.d. rof eða veðrun.

Hæfniviðmið – Náttúrugreinar

3. Tíu mínútna náttúrurannsókn

Staðsetning: Skólalóð eða nærumhverfi skólans

Markmið

Að nemendur setji fram rannsóknarspurningu, framkvæmi einfalda rannsókn, safni upplýsingum og dragi ályktun.

Verkefnið

Hver hópur setur fram eina rannsóknarspurningu sem hægt er að kanna á um tíu mínútum. Dæmi:

• Er meiri vindur við hús eða á opnu svæði?
• Hvar finnum við mest af mosa?
• Er meira rusl nálægt gönguleiðum?
• Finnum við fleiri plöntutegundir í skjóli?
• Er raki jarðvegs meiri í skugga en sól?

Hópurinn:

1. setur fram rannsóknarspurningu,
2. ákveður hvernig hægt er að kanna hana,
3. framkvæmir athuganir eða mælingar,
4. skráir niðurstöður,
5. ber saman upplýsingarnar,
6. setur fram ályktun.

Lokaumræða / vangaveltur

Ræðið saman:

• Svaraði rannsóknin spurningunni?
• Var niðurstaðan sú sem við bjuggumst við?
• Hvaða þættir gætu hafa haft áhrif á niðurstöðuna?
• Hvað myndum við breyta ef við endurtækjum rannsóknina?
• Hvaða nýja spurningu vakti rannsóknin?

Framhald inni í stofu

Nemendur geta:

• sett niðurstöðurnar upp í töflu eða myndrit,
• skrifað stutta rannsóknarskýrslu,
• endurtekið rannsóknina á öðrum stað,
• borið saman niðurstöður hópa,
• þróað nýja rannsóknarspurningu út frá niðurstöðunum.

Hæfniviðmið – Náttúrugreinar