Dr. Kevin Czajkowski
Janet Struble
10 Jul

Höfundur

Höfundur verkefnis er Sigrún Svafa Ólafsdóttir, verkefnastjóri Gára, sigrun@geocamp.is 


Markmið

Umhverfisgögn eru oft sett fram sem línurit, töflur og tölur sem nemendur á yngri stigum geta átt erfitt með að túlka eða tengja við eigið líf. Á sama tíma eru listverkefni oft lítið tengd raunverulegum vísindalegum rannsóknum.

Í þessu verkefni fléttast saman umhverfisvísindi, stærðfræði og skapandi tjáning. Nemendur safna eða nálgast raunveruleg umhverfisgögn og umbreyta þeim í sameiginleg listaverk. Hugmyndin sækir innblástur í svokölluð hitateppi þar sem hitastig hvers dags er táknað með ákveðnum lit. Nemendur nota liti, áferð, form og endurnýttan efnivið til að sýna daglegar eða vikulegar athuganir á umhverfinu.


Aldurshópar

6–12 ára / 1.–7. bekkur. Verkefnið má einfalda fyrir yngri nemendur eða dýpka með flóknari gagnavinnslu og sjálfstæðari rannsóknum fyrir eldri nemendur.

Nánari skipting gæti verið:

  • 1.–3. bekkur: Kennari sér um gagnasöfnunina að mestu. Nemendur flokka gögn eftir litum og bæta einingu við sameiginlega listaverkið.
  • 4.–7. bekkur: Nemendur taka þátt í mælingum, skráningu, hönnun táknkerfis, listsköpun og einfaldri greiningu gagna.
  • 8.–10. bekkur: Verkefnið má nýta með sjálfstæðari rannsókn, stærra gagnasafni, stafrænum línuritum, tölfræðilegri úrvinnslu og ítarlegri umfjöllun um loftslag og sjálfbærni.


Tímalengd

Sveigjanlegt langtímaverkefni sem getur staðið yfir í 4–8 vikur, eina önn eða heilt skólaár. Gögnum er safnað daglega eða vikulega og listaverkið þróast jafnt og þétt yfir tímabilið.


Staðsetning

Kennslustofa, myndmennta- eða textílstofa og skólalóð eða nærumhverfi skólans. Hluti verkefnisins fer fram úti við athuganir og mælingar en gagnavinnsla og listsköpun fer fram innandyra. Fullgert verk má sýna í sameiginlegu rými skólans.

Einnig má safna gögnum við:

  • veðurstöð skólans,
  • nærliggjandi fjöru, læk eða tjörn,
  • gróðursvæði eða skóg,
  • umferðargötu eða byggð,
  • fuglaskoðunarstað,
  • sorpflokkunarstöð skólans,
  • rafmagnsmæla eða annað tengt orkukerfi skólans.


Undirbúningur kennara

Kennari velur eða afmarkar rannsóknartímabilið og ákveður hvort nemendur safni eigin gögnum eða vinni með gögn frá áreiðanlegri stofnun.Gott er að:

  • velja eitt skýrt umhverfisviðfangsefni, til dæmis hitastig, úrkomu, vind, loftgæði, fugla, plastúrgang eða orkunotkun,
  • ákveða hvort mælt verði daglega eða vikulega og hversu lengi verkefnið stendur,
  • velja öruggan og aðgengilegan mælistað,
  • útbúa sameiginlega gagnatöflu með dagsetningu, mæligildi og athugasemdum,
  • prófa mælitæki og tryggja að nemendur kunni að nota þau,
  • velja gagnaveitu ef nemendur safna ekki gögnunum sjálfir,
  • undirbúa dæmi um hvernig tölugildi geta orðið að litum, formum, áferð eða efniviði,
  • safna endurnýtanlegum efnum, myndlistarefni eða textílefni,
  • ákveða stærð og form sameiginlega listaverksins,
  • skipta nemendum í hlutverk, svo sem mælingar, skráningu, gagnaeftirlit, hönnun og framkvæmd,
  • ákveða hvernig gögnin verða einnig sýnd í töflu eða línuriti,
  • velja stað fyrir lokasýningu og ákveða hvernig nemendur kynna gögnin, táknkerfið og niðurstöðurnar.

Ef verkefnið stendur yfir í langan tíma er mikilvægt að ákveða fyrir fram hver ber ábyrgð á mælingum og skráningu á hverjum degi eða í hverri viku.


Verkefnið

Hægt er að sækja ítarlega verkefnalýsingu og upplýsingar hér.

Hér má finna skráningarblað fyrir nemendur.

Hér er upprunaleg verkefnalýsing á ensku.


Hæfniviðmið

Hér eru dæmi af hæfniviðmiðum sem möguleiki væri að tengja við verkefni. Listinn er ekki tæmandi og alls ekki skylda að nýta öll hæfniviðmið. 

Náttúruvísindi

Vinnulag náttúruvísindaVið lok 10. bekkjar
AthuganirFramkvæmt, skráð og safnað upplýsingum út frá athugunum og mælingum úti og inni, samkvæmt fyrirmælum og á eigin vegum.
Vísindaleg vinnubrögðSett fram vísindalega tilgátu og beitt margvíslegum vísindalegum vinnubrögðum til að kanna hana í þekkingarleit og úrvinnslu verkefna.
MiðlunKynnt niðurstöður rannsókna, tekið þátt í gagnrýnum umræðum og metið gildi þess að vísindalegum upplýsingum sé miðlað á skýran hátt.
HugtökBeitt hugtökum og heitum í náttúruvísindum við fjölbreyttar aðstæður.
Læsi á gögn og náttúruvísindatextaLesið þyngri náttúruvísindatexta sér til gagns og ánægju og endursagt og rætt helstu atriði, lesið út úr myndritum og myndefni um náttúrufræði, umorðað, túlkað og sett í margvíslegt samhengi.
UmhverfiðVið lok 10. bekkjar
Hringrásir efna og orkuLýst hringrás efna og orku, náttúrulegum ferlum og flæði orku í náttúrunni.
OrkanVið lok 10. bekkjar
OrkaGert grein fyrir orku í mismunandi formum og tengt við varðveislu orkunnar.
VarmiÚtskýrt mismunandi varmaflutning og samspil varma og hitastigs.

Stærðfræði

Vinnubrögð stærðfræðinnarVið lok 10. bekkjar
RannsóknarvinnaUnnið skipulega, einn og í samvinnu, að því að rannsaka, setja fram, greina, túlka og meta stærðfræðileg viðfangsefni og líkön.
Verkfæri og óhlutbundin gögnValið og nýtt ólík hjálpargögn og verkfæri til stærðfræðilegrar iðkunar, þ.m.t. tölvutækni og gervigreind.
Tölfræði og líkindiVið lok 10. bekkjar
GagnavinnslaNotað tölfræðihugtök til að setja fram, lýsa, skýra og túlka gögn.
TölfræðikannanirSkipulagt og framkvæmt tölfræðikannanir og dregið ályktanir af þeim.

Íslenska

Talað mál, hlustun og áhorf
Við lok 10. bekkjar
Tjáning
Miðlað þekkingu sinni og reynslu, tjáð hugmyndir sínar og skoðanir og fært rök fyrir þeim með fjölbreyttum leiðum.
Framsögn
Flutt mál sitt skýrt og áheyrilega með viðeigandi talhraða, tónfalli, áherslum og fasi.
Samræður og rökræður
Nýtt aðferðir sem hann hefur lært til að taka virkan þátt í samvinnu, samræðum og rökræðum, tjáð skoðanir sínar með ýmsum hætti, rökstutt þær og valið þeim miðil sem hentar.
Lestur og bókmenntirVið lok 10. bekkjar
Úrvinnsla upplýsinga
Unnið úr tölulegum og myndrænum upplýsingum, túlkað þær, tengt saman efni sem sett er fram á ólíkan hátt og nýtt sér.
RitunVið lok 10. bekkjar
Uppbygging textaSkrifað texta þar sem efnisatriðum er skipað í röklegt samhengi, góður þráður er á milli efnisgreina og kaflaskipting er skýr.

Upplýsinga- og tæknimennt

Sköpun og miðlunVið lok 10. bekkjar
Vinnsla tölulegra gagnaValið og nýtt hugbúnað við gagnasöfnun, greiningu og framsetningu á tölulegum gögnum.
KynningarefniValið og nýtt hugbúnað við gerð og framsetningu fjölbreyttra og gagnvirkra kynninga.
RitvinnslaValið og nýtt hugbúnað við uppsetningu fjölbreyttra ritunarverkefna og ritgerða samkvæmt viðmiðum um uppsetningu og frágang.
Stafræn gögnVið lok 10. bekkjar
Varðveisla gagnaFlokkað, vistað og varðveitt gögn á öruggan hátt.
Hér​​Hér​​skráningarblað
Athugasemdir
* Netfangið verður ekki birt á vefsíðunni.